Trang ChínhTrợ giúpTìm kiếmĐăng kýĐăng Nhập

Share | 
 

 Họa sỹ Dương Bích Liên

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
taydoc
THÀNH VIÊN 15
THÀNH VIÊN 15
avatar

Tổng số bài gửi : 50
Thanks! : 1
Join date : 08/09/2009

Bài gửiTiêu đề: Họa sỹ Dương Bích Liên   12/10/2009, 12:41 pm

Duong Bich Lien (1924-1988)
Một trong bộ tứ Nghiêm - Liên - Sáng - Phái



Dương Bích Liên dấn thân và
hiến dâng cho nghệ thuật đến mức lơ đãng, quên cả đời sống hạnh phúc
tình cảm riêng tư của mình. Ông sống độc thân, khép kín, gần như tách
biệt với thế giới bên ngoài... Khi giật mình tỉnh ra và có ý muốn lấy
vợ thì tóc ông đã bạc trắng .
Tuy nhiên, như một nghịch lý, ông cũng
có một vài mối tình riêng, kín đáo, đầy trắc ẩn trong cuộc đời giàu tâm
tư của người nghệ sĩ - trí thức. Cuối đời, sức khỏe ông suy sụp nhanh.
Trong đó ,phần lớn do tác hại của những chén rượu mạnh đã góp phần tàn
phá cơ thể vốn mong manh, phong trần của người nghệ sĩ.Vài ngày trước
khi chết,ông triền miên uống rượu và hầu như hoàn toàn "tịch cốc" (chữ
ông đã dùng để nói là ông không thiết ăn gì nữa) Ông đã "Chết nằm như
mơ" . Cái chết của ông chỉ được biết đến khi những người hàng xóm gõ
cửa nhà ông mà không bao giờ còn nghe thấy tiếng ông trả lời .
Với
một lối sống như người lập dị, bất cần . Ông là người cô đơn,"Đời không
hiểu tôi và tôi cũng không hiểu đời,vì thế nên tôi xin thu mình nhỏ
lại" Dương Bích Liên là người có tật nói lắp,câu này ,tôi đã nghe ông
lặp đi lặp lại nhiều lần .Và mỗi khi ông chợt nghĩ ra một câu nào hay
hay ,thì cứ cách vài phút ông lại nói lại, khiến cho người nghe sẽ phải
nhớ mãi "Chơi càng hay,vẽ càng hay" và " Chúng mình mất hết chỉ còn
nhau"...
Giai đoạn sáng tác sung sức nhất của Dương Bích Liên ở vào
thập niên 70 ,trong những năm tháng này, ông đã gửi các tác phẩm của
mình tham dự triển lãm nhưng chúng đã sớm bị loại,như bức "Hào" và bức
"Bác Hồ nói chuyện với Vệ Quốc Quân" Riêng bức thứ 2 , sau khi bị loại,
người ta không bao giờ còn thấy tăm tích tác phẩm này nữa. Bức tranh mô
tả cảnh Hồ Chí Minh đang nói chuyện với người lính Vệ Quốc Quân ở trong
Chiến khu Việt Bắc. Lý do bức tranh bị loại là họa sĩ đã vẽ người lính
nhắm mắt trong khi vị lãnh tụ đang nói chuyện.Nhưng theo cách thanh
minh của Dương Bích Liên thì chỉ khi nào người ta extreme ( cực sướng)
thì người ta thường nhắm mắt. Nhưng vào thời thời đó, chẳng có ai dám
nghe theo cách diễn giải của người họa sĩ.Người ta cho rằng ông đã tự
ái và đau buồn vì sự lạnh nhạt của nhân thế đối với những tác phẩm của
mình,thế nên về cuối đời ông đã gần như không có hứng thú sáng tác
nữa.Năm 1984,Nhà nước chính thức mời bộ tứ " Sáng ,Nghiêm,Liên,Phái" tổ
chức triển lãm cá nhân. Chỉ có riêng Dương Bích Liên từ chối,do đó,lúc
sinh thời ,ông là một họa sĩ chưa bao giờ có một cuộc triển lãm nào cho
riêng mình.
Những tài liệu đáng tin cậy về Dương Bích Liên thì rất
ít nhưng những giai thoại thì nhiều. Sinh thời ,ông có rất ít bạn thân
ngoại trừ Bùi Xuân Phái và Nguyễn Sáng.
Xuất thân trong một gia đình
quyền thế và giầu có ,Dương Bích Liên là con trai duy nhất của một ông
quan tri phủ. Nhưng đến năm 17 tuổi bỗng dưng máu nghệ sĩ giời cho đã
nổi lên và ông đã muốn từ bỏ cảnh sống giầu sang để chạy theo cuộc đời
gió bụi.Ông gặp gỡ họa sĩ Hoàng Lập Ngôn vào năm 1941,khi đó Họa sĩ
Hoàng Lập Ngôn vừa thiết kế xong chiếc xe ngựa và đặt tên cho chiếc xe
tự chế của mình là " Nhà Lăn Mê Ly" ,hoạ sĩ dùng chiếc xe ngựa kéo này
làm phương tiện giao thông để đi vẽ trực cảnh khắp đó đây ,và Dương
Bích Liên đã được họa sĩ Hoàng Lập Ngôn cho nhập hội,lên xe lăn...
xuyên Việt.Nhưng chiếc xe "Nhà Lăn Mê Ly" tưởng sẽ phiêu du đất trời
dài lâu nhưng chỉ lăn được đến Thanh Hoá thì quan phủ sai người đi truy
tìm. Người nhà quan phủ tìm ra "Nhà Lăn Mê Ly" và áp giải cậu công tử
về nhà.Sau chuyến lãng du có tính chất số mệnh ấy,Dương Bích Liên đã
quyết định ghi tên theo học Trường Mỹ Thuật Đông Dương.Từ đây, Dương
Bích Liên đã bắt đầu bước vào cuộc chơi với nghệ thuật của hình và mầu.

Nhìn
vào những tác phẩm Dương Bích Liên để lại ngưiờ ta nhận thấy ,mảng đề
tài Chân dung thiếu nữ của Dương Bích Liên được xem là thành công hơn
,và có một thành ngữ của giới mộ điệu : " Phố Phái,Gái Liên"
Trước
khi giã từ trần thế , Dương Bích Liên đã bày tỏ nguyện vọng của mình
với bạn :" Sau này ,trong cái ngày tôi sang bên kia thế giới, tôi không
muốn có ai là người lớn,tôi muốn đến đưa tiễn tôi là hai đứa trẻ
nhỏ,một trai ,một gái,chúng ăn mặc thật correct . Chỉ có hai đứa trẻ
ấy, đi lững thững theo chiếc xe ngựa trở cái xác không hồn của tôi ra
nghĩa trang." Nhưng khi Dương Bích Liên chết, người ta đã không dám
chiều theo ý muốn đó của ông.Vài năm sau khi Dương Bích Liên chết,các
nhà làm phim đã dựng lại toàn bộ chi tiết này: có hai đứa trẻ, ăn mặc
đúng điệu (theo kiểu Châu Âu)lững thững đi theo chiếc xe ngựa trở cỗ
quan tài,vừa đi chúng vừa rắc những cánh hoa xuống hai ven đường,trong
khung cảnh của trời chiều mùa thu.Bộ phim có tựa đề là :Sắc Vàng Lặng
Lẽ.
Không luyến tiếc trần thế, nhưng thế gian luyến tiếc ông, người
họa sĩ tài hoa, người nghệ sĩ đã để lại những dấu ấn đậm sau qua những
bức họa sống mãi cùng thời gian.





















Về Đầu Trang Go down
solsol
THÀNH VIÊN 100
THÀNH VIÊN 100
avatar

Giới tính : Nam Tổng số bài gửi : 159
Thanks! : 5
Join date : 05/09/2009
Age : 30
Đến từ : HN

Bài gửiTiêu đề: Re: Họa sỹ Dương Bích Liên   14/10/2009, 8:13 am

"Sống và chết như một thiên nhiên cô độc"

Họa sỹ Dương Bích Liên (1924-1988)












Không
hiểu sao, trong một không gian trắng bạc của buổi sáng, trong cái ảm
đạm sương khói của mưa xuân giăng mắc, trong cả nỗi nhớ vô hình và hiện
hữu như lúc này, tôi ngồi cùng nhà nghiên cứu triết học Nguyễn Hào Hải
trong tầng 2 ngôi biệt thự số 4 Hạ Hồi để lắng nghe những ký ức dịu
dàng và dữ dội của ông về người bạn tri âm một đời là họa sỹ Dương Bích
Liên mà lòng nao nhớ về một hồn họa sỹ có số phận và tính cách kỳ lạ.


Không chỉ là những bức tranh của ông vẽ về thiếu nữ, về
cái đẹp thiêng liêng, gợi cảm, trong những tuyệt bức ấy đã ám ảnh tôi.
Trong không gian trắng bạc ấy, chúng tôi ngồi trên bộ salon cũ, nơi
từng là chốn đi về vui chơi và hội họp của những danh nhân văn sỹ nổi
tiếng một thời đất Hà thành, nơi tình bạn của ông Nguyễn Hào Hải và
Dương Bích Liên có những ngày tháng phát sáng những vầng hào quang
trong cuộc chơi sáng tạo đầy cảm hứng, Nguyễn Hào Hải đã kể cho tôi
nghe những câu chuyện xúc động về người hoạ sỹ kỳ lạ ấy.









Dưới
những bức tranh của nhóm "tứ kiệt": Nghiêm, Liên, Sáng, Phái (Nguyễn Tư
Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái) im lìm ngủ trên
tường như chìm đắm vào ký ức xa xăm để không bao giờ còn trở dậy nữa
khi người cũ hồn xưa đã xa vắng chưa về, chúng tôi chìm đắm trong mùi
của những khung gỗ, của mực vẽ còn phảng phất đâu đây sau giá vẽ của
người quá cố và nhìn qua cửa sổ thấy mưa xuân giăng mắc mù sương.


Tôi cứ mường tượng Dương Bích Liên với chiếc mũ cối,
dáng người gầy gò khắc khoải, gương mặt chìm đắm trong mệt mỏi ưu tư
đang lầm lũi bước đi ngoài kia, trên tay là chai rượu đã cạn, từ những
phố nhỏ chạy ngoằn nghèo, từ 55 Bà Triệu tha thẩn tìm về số 4 Hạ Hồi,
nơi bạn ông, một đệ tử trung thành và hào hiệp của nghệ thuật là Nguyễn
Hào Hải để chuyện trò, để uống rượu, để vẽ trang một cuộc chơi bất tận
của người nghệ sĩ lấy đam mê nghề nghiệp làm lối sống.




"Thiếu phụ"






Tôi cứ đợi mãi, đợi mãi trong những dòng hồi ức của
Nguyễn Hào Hải, mong một tiếng gõ cửa nhẹ, một chút gió lay động ngoài
khung cửa sổ. Biết đâu trong màn sương khói bàng bạc kia, hồn phách
liêu xiêu của Dương Bích Liên tay cầm chén rượu đang rẽ mây bước xuống,
lặng lẽ đi vào ngôi nhà rất đỗi quen thuộc này, lặng lẽ tìm về chốn
ngồi ông vẫn thường chọn cho mình là một góc trong căn phòng rộng, dưới
những bức tranh im lìm trên tường rồi nhấp những ngụm rượu nhỏ, khuôn
mặt đăm chiêu tư lự lắng nghe chúng tôi trò chuyện chăm chú đấy, mà thờ
ơ, bàng quan đấy.


Với Dương Bích Liên không có gì là quan trọng, không có
gì thuộc về đời sống vật chất mà ông ham muốn. Nhưng ngay cả vẽ, cả sự
sáng tạo đầy đam mê và huyền bí kia cũng không làm cho ông bớt đi sự cô
liêu, đơn độc và kiêu hãnh. Vẽ với ông xét cho cùng cũng chỉ là một
cuộc chơi mà ông dù có lúc chán chường, đau khổ hay mệt mỏi vì nó thì
cũng không bao giờ bớt yêu thương, bớt khắc khoải. Ông là một người
muốn từ chối hết mọi vướng bận trần ai của cuộc đời.


Ông sống thu mình lặng lẽ, ông muốn giấu sự tồn tại của
mình trong thế giới bao la này, muốn được thoả sức mơ, thoả sức đi đến
cõi mê của mình, thoả sức thể hiện khát vọng linh thiêng và kỳ vĩ về
cái đẹp. Ông vẽ chỉ để chơi, vẽ cho những người bạn đam mê cái đẹp, vẽ
cho thoả khát khao. Những bức tranh của ông vẽ là để tặng cho mọi
người, cho bạn bè. Nhưng than ôi, dù ông không muốn để lộ sự tồn tại
của mình, dù ông muốn thu mình bé nhỏ thành một con kiến trong dòng
đời, thành chiếc lá khô một sớm mai rụng xuống, thành đốm sáng nhỏ một
mai lụi tắt thì người ta vẫn nhận ra ông, cuộc đời này vẫn nhận ra ông,
bạn bè vẫn tìm thấy ông trong sự kính trọng và nể phục.



"Tuyết Mai"






Trong nhóm "tứ kiệt" Nghiêm, Liên, Sáng, Phái thì hoạ
sỹ Dương Bích Liên ít được nhiều người biết đến bởi ông đã "tự nguyện
chọn tiếng im lặng của hội họa làm bản thân". Ông sinh ngày 17-7-1924 ở
Hà Nội, trong một gia đình trí thức quan lại. Dòng họ Dương của ông ở
Khoái Châu, Hưng Yên có truyền thống hiếu học, thời nào cũng có văn
nhân khoa bảng và những người đỗ đạt cao. Dương Bích Liên là một trong
những học trò cuối cùng của trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, trưởng
thành trong kháng chiến. Năm 1949, ông là một trong những hoạ sỹ đầu
tiên được kết nạp Đảng tại vùng kháng chiến cùng một ngày với hoạ sỹ
Mai Văn Hiến và nhà văn Trần Đăng.


Dương Bích Liên không có ý dày công cất giữ những sáng
tạo của mình, cho dù mỗi một tác phẩm khi đặt cọ vẽ, ông trút vào đó
cạn kiệt sinh lực. Ông chưa bao giờ triển lãm tranh mình. Khi chết, ông
chỉ ao ước được đốt hết những bức tranh ông đã vẽ để hoá thân cùng ông
về trời xem. Tác phẩm của ông còn lại ngày hôm nay là hàng trăm bức
tranh, chủ yếu là do bạn bè quý mến ông mà nâng niu cất giữ hộ. Mỗi một
bức đều có một số phận, một giá trị riêng và kèm theo không ít những
giai thoại.


Nhà phê bình Phan Cẩm Thượng đã từng viết về Dương Bích Liên rằng: "Nếu
cùng thời với các danh hoạ hàng đầu Trường Đông Dương, chắc ông còn mơ
mộng hơn họ, bởi phẩm chất mơ mộng chiếm toàn bộ nghệ thuật của ông, dù
đôi lúc trược trình bày dưới vẻ khắc nghiệt. Ông không bám vào một cảnh
trí như Bùi Xuân Phái, không trầm kha vào các ý tưởng số phận như
Nguyễn Sáng, mà tinh tế đứng bên ngoài cái mình vẽ ra vừa như là một sự
kiện hiện hữu có thực, vừa như chuyện bịa, cảnh nằm mơ".



Những tác phẩm nổi tiếng của ông là: "Đi
học đêm" (sơn dầu), "Mùa gặt"(sơn dầu), "Chiều vàng" (sơn mài), " Chiều
biên giới", "Lều hoang", "Dĩ vãng", "Hai em bé bên sông Hồng", " Bác Hồ
qua suối", "Hào", "Mùa thu và thiếu nữ", "Đi cấy sau mùa lũ", "Thiếu nữ
bên hồ", "Thiếu nữ và hoa phong lan"
... Dương Bích Liên dành nhiều
sáng tác cho đề tài thiếu nữ với bao tình cảm ưu ái, say mê và trìu mến
nhất. Các nhân vật nữ luôn là những nguồn cảm hứng, những hình ảnh
trung tâm của những biểu cảm thẩm mỹ và lý tưởng thẩm mỹ. Chân dung
thiếu nữ của ông rất đa dạng, là những cô gái đẹp ông nhận ra và bắt
gặp trong cuộc sống đời thường, mang một ánh sáng dung dị, thánh thiện
trong trẻo.




"Dĩ vãng"






Dương Bích Liên là người dành cả cuộc đời cho nghệ
thuật đến mức lơ đãng và quên chính bản thân mình. Sự lặng lẽ của ông
gần như là một cuộc trốn chạy chính mình, trốn chạy những khát vọng,
những ảo ảnh mà ông cho rằng nó chỉ có trong mơ chứ không có trong đời
thực. Ông sống không gia đình, không vợ con, không cả họ hàng, và ít
bạn hữu. Căn nhà nhỏ ở 55 Bà Triệu của ông trống không đồ đạc ngoài một
chiếc giường nhỏ quanh năm phủ ga trắng muốt, một chiếc võng và một bàn
một ghế độc nhất nằm chơ lơ trong xó cũ.


Vào những năm tháng đất nước vừa bước qua chiến tranh,
khó khăn chồng chất, người họa sỹ như ông một quý được phân 2m toan và
vải tuýp sơn dầu để vẽ. Ông là một trong những họa sỹ sung sướng và đầy
đủ nhất trong những bạn vẽ cùng thời bởi ông có bạn là Nguyễn Hào Hải,
người vì yêu nghệ thuật, hâm mộ Dương Bích Liên, sẵn sàng gửi mua ở
nước ngoài những tấm toan lớn, những quỳ vàng, quỳ bạc và sơn dầu để
giúp cho công việc sáng tác của ông.



"Chân dung"






Chính vì thế mà có chuyện kể hoạ sỹ Bùi Xuân Phái sau
khi nhận những tấm toan 2m về phải chia nhỏ ra làm nhiều mảnh để vẽ
được nhiều bức tranh khác nhau, nhiều đề tài khác nhau, một cách tiết
kiệm. Bất kỳ hoạ sỹ nào cũng thích được vẽ tranh khổ lớn nhưng hoạ sỹ
thời đó hầu hết thiếu vật liệu. Trong khi những bức như: "Hào", "Chiều thu và thiếu nữ", "Đi cấy sau mùa lũ"
thì đều là sơn dầu, sơn mài khổ lớn. Hồi những năm 60-70 chẳng ai nghĩ
đến chuyện bán tranh. Cơm chưa đủ ăn, áo chưa đủ mặc, có ai dám nghĩ
đến chuyện mua tranh để chơi, để thưởng thức. Họa sỹ vẽ tranh là để
chơi, để tặng nhau, món quà quý giá trong cuộc sống còn cực nhọc cuộc
mưu sinh. Các họa sỹ tài danh sống được và có điều kiện để vẽ tranh
được là nhờ các bạn hữu giàu có và yêu nghệ thuật nuôi.


Trong 20 ngày sau cùng của họa sỹ, Nguyễn Hào Hải là
người duy nhất có mặt thường xuyên bên cạnh họa sỹ. Sau này khi Dương
Bích Liên mất, Hào Hải đã có bài viết dài, gần như là một bài nhật ký
về 20 ngày cuối cùng của họa sỹ Dương Bích Liên đăng trên tạp chí Mỹ
thuật. Dương Bích Liên đã lựa chọn trước một cái chết lặng lẽ. Ông
không bệnh tật gì, không đau ốm. Ông tịch cốc không ăn chỉ uống rượu.
Ông uống nhiều, uống say đến mức tay không nâng nổi ly rượu để đưa lên
miệng.


Chính Nguyễn Hào Hải là người đi mua cái vú bò bằng cao
su về và mỗi lần Dương Bích Liên ra hiệu muốn uống rượu, ông phải đổ
chén rượu qua cái vú bò này. Không khuyên giải, can ngăn được, sau khi
mời bác sỹ vào khám cho họa sỹ, bác sỹ lắc đầu vì họa sỹ đã bỏ ăn quá
lâu rồi, bây giờ nếu ăn lại sẽ dẫn đến tử vong, vì vậy cách duy nhất là
chiều theo ý họa sỹ.




"Thiếu nữ và hoa cúc trắng"






Trước khi mất độ vài chục ngày, Dương Bích Liên đòi
Nguyễn Hào Hải mang ông trở về 55 Bà Triệu. Ông muốn được chết ở nhà
của mình, trên chiếc giường nệm phủ ga trắng muốt kia. Những ngày đó,
Nguyễn Hào Hải thường xuyên qua lại thăm nom họa sỹ. Họa sĩ đã tâm sự
cùng bạn rất nhiều chuyện, cả những bí mật tưởng chừng ông không muốn
chia sẻ cùng ai mà nguyện mang theo xuống mồ.


Dương Bích Liên có một ước nguyện trước khi chết rằng: "Sau
này, trong cái ngày tiễn đưa tôi về bên kia thế giới, tôi không muốn có
ai là người lớn, tôi muốn đưa tiễn tôi là một đứa bé ăn mặc thật đúng
điệu. Chỉ có đứa bé ấy, đi lững thững bên chiếc xe ngựa chở cái xác
không hồn của tôi ra nghĩa trang"
. Dương Bích Liên mất khoảng 9h
sáng 12-12-1988. Tối hôm trước đó Nguyễn Hào Hải còn trò chuyện với họa
sỹ gần 2h đêm mới trở về nhà. Phan Kế Bảo, người hàng xóm của họa sỹ
lên gọi cửa không còn nghe thấy tiếng họa sỹ trả lời, nhòm qua khe cửa
thấy cánh tay của họa sỹ buông thõng xuống giường. Ông vội vã lên Viện
Triết học báo tin cho Nguyễn Hào Hải. Khi Nguyễn Hào Hải trở về thì hồn
họa sỹ đã siêu thoát vào cõi thinh không.


Đám tang của Dương Bích Liên người ta không thể làm
theo ý nguyện của ông. Vài tháng sau khi họa sỹ mất, các nhà làm phim
dựng lại toàn bộ đám tang của người bạn tri âm tri kỷ mà họ yêu mến.
Trong phim, có một bé trai ăn mặc điệu theo kiểu châu Âu, lững thững
sau xe ngựa chở cỗ quan tài, vừa đi vừa rắc những cánh hoa xuống hai
ven đường, trong khung cảnh của trời chiều mùa thu. Bộ phim có nhan đề:
Sắc vàng lặn. Tưởng niệm Dương Bích Liên bằng câu thơ của nữ sỹ Olga
Bergol:


... Tôi chẳng hiểu vì sao cứ ngùi ngẫm trong lòng


Rằng tôi phải xa anh vĩnh viễn...


Anh con người không vui, con người bất hạnh


Con người đi cô độc quá trên đời.


(Bài viết sử dụng tư liệu của nhà nghiên cứu triết học Nguyễn Hào Hải - Salon des Beaux-Arts số 4 Hạ Hồi, Hà Nội)


Theo Như Bình (ANTG)
Về Đầu Trang Go down
solsol
THÀNH VIÊN 100
THÀNH VIÊN 100
avatar

Giới tính : Nam Tổng số bài gửi : 159
Thanks! : 5
Join date : 05/09/2009
Age : 30
Đến từ : HN

Bài gửiTiêu đề: Re: Họa sỹ Dương Bích Liên   14/10/2009, 8:29 am


[7:25:04 PM] solsol: trong kho the
[7:25:25 PM] hoangquocanh: luc ong ay gia ma
[7:27:15 PM] hoangquocanh: vay ma ve dep
[7:27:23 PM] solsol: uh
[7:27:31 PM] solsol: trong nong dan that
[7:27:50 PM] hoangquocanh: ong lien nhin nong dan qua
[7:27:59 PM] hoangquocanh: nghuyen sang thi hoi chan doi sao ay
[7:28:05 PM] solsol: uh
[7:28:25 PM] hoangquocanh: phai thi nhin suy tu va diem dam hon
[7:28:35 PM] hoangquocanh: ong nao nhin cung kho
Về Đầu Trang Go down
Sponsored content




Bài gửiTiêu đề: Re: Họa sỹ Dương Bích Liên   

Về Đầu Trang Go down
 
Họa sỹ Dương Bích Liên
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
 :: TRAO DỔI KINH NGHIỆM (open forum) :: QUÁN CÓC :: HỘI HỌA-
Chuyển đến